Waar begin je als je stress hebt

De meeste mensen weten wel wat je bedoelt wanneer je het over stress hebt. Tegelijkertijd is stress ook een hele individuele belevenis. Waar jij stress van krijgt deert mij wellicht niet en andersom. Stress uit zich ook op vele verschillende manieren. Oplossingen om met stress om te gaan en stress te verminderen beginnen dan ook met zelfonderzoek. Een aantal handvaten.

Jaren geleden stapte ik op een vrijdagnamiddag naar huis vanaf het station in Antwerpen-Berchem. Het was mooi weer. Mijn laptop hing in de tas aan mijn schouder. Het weekend stond voor de deur. Beter kon niet toch?

Plots realiseerde ik me dat ik aan het trillen was. Mijn kaken deden pijn van een hele week gespannen staan. Mijn hoofd draaide nog op 100.000 toeren om alles wat ik nog moest doen, nog niet gedaan had, nog wilde doen, had moeten doen, al gedaan had en nog te doen zou krijgen op een rijtje te krijgen. Een driedubbele rij waarschijnlijk want de lijst was veel te lang. Ik realiseerde me dat ik stress had. Een beetje boven het niveau dat ik zelf nog normaal vond. Eigenlijk was het de eerste keer dat ik zelfs maar door had dat ik stress had.

En niet zo’n beetje stress dus. Elk-weekend-koppijn stress. Te veel om gezond te zijn. Maar wat doe je er aan? Ik wist het niet. En ik kon niet stoppen met mijn job niet goed te doen. En ik kon niet stoppen met mijn best doen. En mijn job, waar ik echt wel veel plezier in had, laten gaan vond ik ook geen optie. Hoe ik het opgelost heb weet ik zelfs niet meer. Beetje doorzetten waarschijnlijk.

Dat mensen ziek worden van stress kan ik goed begrijpen. Jaren later ben ik zelf ook één dag thuis gebleven omdat ik ziek was van de stress. Dat was het moment dat een beetje doorzetten niet meer ging. Gelukkig was het ook geen burn-out. En gelukkig ook had ik inmiddels wel al wat stappen genomen om meer inzicht te krijgen in mijn ‘obsessieve’ gewerk. Ik kon de lat al wat lager leggen. Ik durfde te vragen om mijn werk deels te herschikken en duidelijker te prioritiseren. Oncomfortabel ja. Nodig ja. Beter ja.

Stress heeft vele facetten. Sommige zijn puur praktisch. Een workload kan gewoon te veel zijn. En het is niet altijd mogelijk om binnen een half uur van Brussel naar Leuven te rijden of van Amsterdam naar Utrecht.
En andere facetten dan weer hebben te maken met hoe je er zelf naar kijkt.
– Moet het perfect, mag het perfect, het hoeft niet perfect. Waar ligt eigenlijk de lat?
– Ik moet het doen, ik kan het doen, iemand anders zou het kunnen doen.
– Altijd ja zeggen, waar nodig nee zeggen.

Klinkt allemaal gemakkelijk maar het vergt wel wat moed en eerlijk naar jezelf kijken om inzichten te verwerven. En het vergt nog meer inzet om daadwerkelijk verandering neer te zetten. Het is een proces dat niet op een paar dagen geklaard is. Is het de moeite waard? Jazeker!