In conversatie: het mechanisme van vertrouwen in werking zetten

Een simpele manier om vertrouwen te beginnen bouwen in de conversaties die je hebt met anderen.

Het leek me een goed idee, tools uit Conversational Intelligence® gebruiken tijdens de kick-off van een project. Conversational Intelligence gaat over het creëren van vertrouwen in de conversaties die je hebt. Het gaat niet alleen over hoe het mechanisme van vertrouwen werkt, het gaat vooral over hoe jij jezelf als instrument kan inzetten om vertrouwen te creëren en het ook op te merken wanneer dat vertrouwen er niet is. (‘Om dan niet te doen alsof het er wel is’ denk ik hier met een lichte wrevel vanuit mijn eigen ervaringen in een professionele setting).

Het kwam zo

Een collega vertelde me over een project waar ze mee bezig is. Ze vroeg aan mij of Conversational Intelligence ingezet zou kunnen worden. Ze wilde opdrachten op de meest effectieve manier opstarten en daardoor de kans op slagen doen toenemen. Het betrof Risk Management voor een bepaald proces, end-to-end. Opdrachten waarbij verschillende afdelingen met elkaar zouden moeten samenwerken om de risico’s in kaart te brengen en te mitigeren. Niet eenvoudig want niemand houdt ervan de zwarte piet te zijn, het verschil in status tussen afdelingen is groot en het risico op onderlinge wrijving of conflict is reëel.

Voor mij was dit de perfecte gelegenheid om Conversational Intelligence toe te passen en het mijn collega te laten ervaren. Ik zeg dus onmiddellijk “OK, laten we beginnen met een tool uit Conversational Intelligence die gemakkelijk toe te passen is: Wat is Risk Management hier precies?”. Mijn collega begint haar verhaal maar ze antwoordt eigenlijk niet op de vraag. Ik vraag nog eens door ook al voelt het inmiddels wat raar. Er speelt iets anders! Ik weet dat zij heel goed weet wat Risk Management is. Zij weet ook dat ik er wel wat kaas van gegeten heb. En dat is precies de clou!

We zetten ons gesprek even stop en gaan samen in op wat er werkelijk speelt. Het blijkt dat mijn collega’s eerste gedachte bij mijn vraag was: Denkt ze nu dat ik dom ben? En wanneer ze dat zegt denk ik onmiddelijk: Wat dom van mij! In mijn enthousiasme om een tool van Conversational Intelligence toe te passen, namelijk dubbelklikken, heb ik de allereerste stap van een goed gesprek overgeslagen: transparant zijn.

Het belangrijkste: transparantie

Vertrouwen in het Engels is het woord TRUST. Die eerste T van trust staat voor TRANSPARANTIE. Had ik mijn vraag beter ingeleid, uitgelegd wat ik ging doen en dat gelinkt aan mijn collega’s doelstelling voor een efficiënte start van haar opdrachten dan had ze met plezier uitgelegd wat Risk Management in deze precies betekent. Dan hadden we kunnen ervaren dat zo’n discussie over wat een woord precies betekent heel relevant is om iedereen op één lijn te krijgen en vanuit eenzelfde startpunt te vertrekken. Bovendien brengt het onmiddellijk inzicht in de verscheidenheid van betekenissen die aan een woord gehecht worden.

silhouettes of 4 persons talking to each other

Natuurlijk is het uitpakken van woorden en begrippen een heel effectieve tool in Conversational Intelligence. Dit uitpakken wordt ook wel dubbelklikken genoemd. Het komt van dubbelklikken zoals je op een  folder op je computer klikt waardoor de inhoud zichtbaar wordt en waarop je dan vaak nog eens kan doorklikken. Heel concreet vraag je dan bijvoorbeeld: Wat bedoel je precies met …? Wat zijn jouw vooronderstellingen wat .. betreft? Welke zijn jouw bezorgdheden?

Kortom, je gaat op zoek naar wat je niet of niet zeker weet om te begrijpen hoe de ander het onderwerp van gesprek ziet. Je luistert meer, stelt open vragen, wilt begrijpen en je bent aandachtig aanwezig.

Omdat we allemaal verschillende achtergronden en onze eigen ervaringen hebben zijn de associaties die we automatisch bij woorden maken heel gevarieerd. Door tijdens gesprekken te dubbelklikken op woorden zorg je voor veel meer duidelijkheid en begrip en voorkom je misverstanden. De interesse die je toont, het aandachtig luisteren, het willen begrijpen en het delen van informatie met elkaar zijn allemaal ingrediënten die vertrouwen in de hand werken.

Woorden uitpakken oftewel ‘dubbelklikken’ zet het mechanisme van vertrouwen in werking

Dubbelklikken dus, technisch helemaal niet zo moeilijk. Probeer het eens en kijk wat het doet met je gesprekspartner en met je zelf. Hoe is het gesprek anders wanneer je minder vanuit vooronderstellingen vertrekt?

Ik ben heel benieuwd! Deel je ervaringen in de comments hieronder.

Hoe kan ik loslaten?

Iedereen komt het tegen. Moeilijke momenten wanneer losgelaten moet worden. Soms verlies je perspectief. In deze blog vind je een paar tips om je blik op zo’n momenten te verhelderen.

Loslaten is lastig, zelfs voor kinderen zo bleek recent. Onlangs was mijn jongste jarig, 9 jaar, hiep hiep hoera! Bij het ontbijt zaten we tegenover elkaar en deden we sommetjes, dat vindt ze leuk.. of op dat moment toch ?

4+5 =

7+2 =

3+6 =

Allemaal met uitkomst 9.

En zo ineens, terwijl ik nog een sommetje zei, begon ze te wenen… zo vanuit haar buik diep te wenen. Een tel geleden nog zo blij dat ze jarig was en zo ineens zo verdrietig. Op mijn voorzichtige vraag ‘Zo verdrietig ineens, wat is er?” kwam al snikkend het antwoord: “Maar als ik 9 ben dan kan ik nooit meer 8 zijn, snik snuf.”

Maar als ik 9 ben dan kan ik nooit meer 8 zijn!”

Vanalles vloog er door mijn hoofd. Wat ga ik hier nu weer op zeggen? Haar verdriet als onzinnig af doen wou ik zeker niet. Dit was niet de eerste keer dat ze toonde dat ze moeite had met van afscheid nemen van iets om iets anders te verwelkomen. Het jaar 2020 begon ook al wenend aan het strand bij het vuurwerk. Exact hetzelfde fenomeen: “Als het 2020 is dan kan het nooit meer 2019 zijn – verdriet”. Loslaten, hoe geef ik haar perspectief in loslaten!

Het eerste wat me te binnen schoot was BOMEN. Bomen laten elk jaar hun bladeren los, verliezen ze allemaal. En die blaadjes vallen op de grond en worden daar weer voedingsstoffen voor de grond waar de boom zijn kracht uithaalt en verder groeit. Dus de boom verliest z’n bladeren zodat de boom ook weer voedsel heeft om te groeien.

Beetje vaag, beetje ver van haar bed…. de analogie van opgroeien meldde zich aan.

Ik vertelde haar dat het bij mensen ook een beetje zo is. “Als je nog een babietje bent dan kan je nog niks. Dan word je wat groter en leer je kruipen. Daar ben je dan heel trots op en dat is fijn. En een poosje later leer je lopen! Het leren kruipen is nodig geweest om te leren lopen. Maar eens je kan lopen dan ga je eigenlijk nooit meer kruipen. Maar dat wil niet zeggen dat je dat niet meer kan. Als je wilt kan je nog lekker gaan kruipen!

En nu jij 9 bent ga je nooit meer 8 worden. Maar het 8 zijn was wel nodig om 9 te worden. En nu je 9 bent ga je alles wat je in 8 geleerd hebt gebruiken om verder te leren. En alles wat je geleerd hebt toen 8 jaar was ga je ook nog altijd kunnen doen. Je kan nog terugdenken aan toen je 8 was en je ook kan nog zo lekker gek doen zoals toen je 8 was. Soms doet mama toch ook heel gek? Dan danst ze alsof ze 20 is”. Aaah, gelukkig er kon weer een lachje af.

Loslaten is precies als verliezen.

Loslaten voelt soms precies als verliezen. Het raakt, het doet pijn, er komt verdriet bij kijken. Iets is voorbij en komt nooit meer terug. De verwerking is als een rouwproces. Je verliest bij momenten het perspectief. Dat mag. En tegelijkertijd is het een proces waar beweging in zit zodat het niet stolt tot een stilleven.

Vijf tips om bij loslaten (ook) een ander perspectief te nemen:

  1. Pas wat er nu gebeurt, waardoor je moet loslaten, in een groter tijdskader. Het is een stap, een transitie, in je leven. Groot of klein, dat maakt niet uit. Het is niet je hele leven, het is een deel van je leven.
  2. Een wijze uitspraak die je paraat mag houden: ‘Ook dit gaat weer voorbij’. Hoogtepunten gaan voorbij, vaak sneller dan we wensen. En dieptepunten gaan voorbij, vaak niet zo snel als we wensen. Maar wees er maar zeker van: hoe je je nu voelt gaat ook weer voorbij, ook al lijkt het op dit moment onwaarschijnlijk.
  3. Kan je er op vertrouwen dat dit een stap of een periode of een gebeuren is die nodig is in jouw leven voordat het volgende zich aandient?
  4. Wat is er om dankbaar voor te zijn? Waar heb je van kunnen en mogen genieten? Hoe kan wat voorging een voedingsbodem zijn die jou kracht geeft om te groeien? Waar zie je misschien wel naar uit?
  5. Momenten van transitie zijn bij uitstek de momenten om eens stil te staan en te zien wáár je staat. Hoe lastig het ook is soms om niet bezig te zijn met wat is geweest of zou kunnen zijn. Laat verleden en toekomst een momentje los om terug te komen naar waar je nu bent. Dát is het vertrekpunt voor de rest van je leven.